نقشه ی سایت
دوشنبه  03  مهر  1396

درباره آموزش الکترونیکی

با گسترده شدن فناوری اطلاعات و نفوذ وسایل ارتباط از راه دور به عمق جامعه ، ابزار ها و روش های آموزش نیز دچار تحول شدند. تحول این ابزار ها و روش ها در جهتی است که هر فرد در هر زمان و هر مکان بتواند با امکانات خودش و در بازه زمانی که خودش مشخص می کند مشغول یادگیری شود.


آموزش الکترونیک یا به قول برخی آموزش مجازی در ساده ترین تعریف عبارت است از انجام فرایند آموزشی بر روی بستر ارتباطات الکترونیکی. محوریت فرایند آموزش الکترونیکی بر خلاف آموزش سنتی بر فراگیران است و نه محتوای آموزشی. زیرا فراگیران هستند که باید تحت نظارت مدرسان در تکامل محتوای آموزشی مشارکت کنند. آموزش الکترونیکی، علم را به جاهایی برده است که پیش از این سابقه ای از آموزش در آنجا نبوده است.

در واقع آموزش مجازی یک روش آموزشی است که برای آموزشگر و آموزش گیرنده این فرصت را فراهم می کند که در عین حال که از نظر زمان و مکان از هم دور هستند، فاصله آموزشی موجود را با وسایل مناسب تکنولوژیک پر کنند. در این نوع آموزش، کامپیوتر، تکنولوژی ارتباطات (ICT ) و شبکه ها به ویژه شبکه جهانی اینترنت برای پر کردن فاصله آموزشی مورد استفاده قرار می گیرد. دوره های آموزشی که برای استفاده در آموزش On Line طراحی می شوند اصطلاحاً دوره های مجازی نام می گیرند. در این دوره ها که از طریق شبکه کامپیوتری ارائه می شود، هیچ نوع تجهیزات فیزیکی از قبیل تخته و گچ مورد استفاده قرار نمی گیرد؛ بلکه محیط های آموزشی مجهز به نرم افزار و سخت افزار مورد استفاده واقع می شوند. همه وسایل و فرمهای آموزشی مورد استفاده که در کلاسهای سنتی وجود دارد در این کلاسهای مجازی هم وجود دارد و فعالیتها و مجموعه تعاملات عمدتاً با تکیه بر تجهیزات سخت افزاری کامپیوتر و شبکه جهانی اینترنت (به جای بحث و گفتگوی حضوری و رو در رو ) انجام می پذیرد.

در این مدل، دروس مجازی عموماً غیر همزمان ارائه می شوند و دانشجویان مجبور نیستند در کلاسهای درسی دانشکده یا مرکز آموزشی در زمان خاصی حضور یابند. بلکه از طریق کامپیوتر شخصی خود و اتصال به اینترنت این عمل انجام می پذیرد. موضوعات آموزشی و ارتباطات لازم می تواند در هر زمان و مکانی که آموزش گیرنده مناسب بداند ارائه گردد.  ابزارهای متعددی برای گفتگو و برقراری ارتباط در کلاسهای مجازی وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از : پست الکترونیکی ، شبکه جهانی ( WWW ) ، پروتکل انتقال فایل ( FTP )، دستگاههای ویدئو کنفرانس (VIDEO CONFERENCE) و تله کنفرانس ( TELE CONFERENCE ) .که  این ابزارها برای دو منظور به کارگرفته می شوند: گفتگوی الکترونیک و ارائه موضوعات و متون مربوطه.

 

عوامل كليدي موفقيت در آموزش مجازي

  • سازماندهي و مديريت زمان از يكسو و توان خودآموزي، تحقيق و مدون‌سازي از سوي ديگر، از جمله ضرورت‌هاي اين امر به شمار مي‌آيد.
  • در اين سيستم آموزشي مي‌بايست محيط آموزشي را كاملا متفاوت از روش‌هاي سنتي و يا گذراندن دوره‌هاي مكاتبه‌اي پنداشت، زيرا كه اين شيوه جديد پويا و مبتني بر امكانات متنوع فناوري اطلاعات و ارتباطات است.
  • دانش و توانايي هر چه بيشتر در بهره‌گيري از رايانه و اينترنت – مشتمل بر توانايي انجام نقل و انتقالات فايل‌هاي كامپيوتري در فرمت‌هاي گوناگون، نصب نرم افزار، ارسال و دريافت نامه الكترونيكي به همراه ضمائم، گفتگوي رايانه‌اي، استفاده از كاوشگرها، واژه پردازها و نظاير آن- در بهره برداري موفقيت آميز از اين روش آموزشي موثر خواهد بود.

 

كلاس درس مجازي

كلاس درس مجازي بايد تداعيگر كلاس درس سنتي باشد، در كلاس درس معلم مطالبي را با توجه به سرفصل آموزشي و يا كتاب درسي مطالبي را ارائه مي‌كند، مثال مي‌زند، مسائلي طرح مي‌كند و دانش آموزان را به تفكر وامي‌دارد. دانش‌آموز در صورتي كه مطلبي را متوجه نشد سؤال مي‌كند و معلم رفع ابهام مي‌كند در صورتي هم كه لازم بداند دوباره مطلبي را مرور مي‌كند.

قبل از شروع درس سوالاتي راجع به مطالب جلسه قبل عنوان مي‌كند و در پايان هم تكاليفي به دانش آموزان مي‌دهد. و هر از چند گاهي يك آزمون برگزار مي‌كند و دانش آموز خود را و معلم دانش آموزان را در يادگيري مطالب گذشته محك مي‌زند.

نحوه دسترسي به مطالب

در سيستم آموزش مجازي ارائه مطالب به فراگير و يا گروهي از فراگيران مي‌تواند به يكي از صورت‌هاي زير باشد:

  • 1- نامحدود: به اين صورت كه فراگير مي‌تواند هر زماني كه بخواهد به تمام مطالب و محتواي آموزشي دسترسي داشته باشد.
  • 2- محدود: دسترسي فراگير به محتواي دوره بر اساس محدوديت‌هايي امكان پذير است. مثلا دسترسي به محتواي دوره بصورت خودكار و بر اساس آزمون‌هاي گذشته تعيين مي‌شود به اين صورت كه هر فرد تنها در صورت كسب نمره قبولي در هر مرحله به مطالب بعدي دسترسي پيدا مي‌كند.

ارزيابي فراگيران

در پايان هر دوره يا بخشي ار مطالب دوره و هر زمان مدير دوره لازم بداند، آزمون برگزار مي‌شود. برگزاري آزمون لزوما نبايد با روش‌هاي مجازي صورت گيرد بلكه به تناسب و بسته به شرايط مي‌توان از آزمون‌هاي سنتي و يا تركيبي از آزمون سنتي و مجازي استفاده كرد. درصورت استفاده از آزمون مجازي، فراگيران در محيط مجازي به سوالات خود پاسخ داده و بعد از اتمام آزمون از نتيجه ارزيابي خود مطلع مي‌شوند. همچنين در صورتي كه به برخي از سوالات جواب‌هاي نادرست داده باشد راهنمايي‌هاي لازم به وي صورت خواهد گرفت.

اهداف آموزش الكترونيكي


به كارگيري آموزش الكترونيكي مي تواند شش هدف عمده و اساسي زير را تأمين كند كه هر يك به نوعي تأثير پذيرفته از آموزش مي باشند. اين اهداف عبارتند از:


اهداف آموزشي
 - كمك به توانمندسازي افراد براي يادگيري مستقل
 - كشف و پرورش استعدادهاي پنهان با ايجاد فرصت دوم آموزشي
 - كمك به پرورش خلاقيت هاي يادگيرندگان از طريق خودآموزي و خود پژوهشي 
 - ايجاد زمينه مساعد براي چرخه دانش در جامعه كه امروزه مهم تر از توليد دانش تلقي مي شود. 
 - فراهم كردن زمينه هاي مناسب گذار از آموزش معلم محور به آموزش ياد گيرنده محور از طريق سازماندهي فراينده يادگيري - ياددهي 
 - پا سخ تقاضاي آموزش در كشور به ويژه آموزش عالي 
اهداف فرهنگي 
 - فراهم كردن زمينه هاي تبادل آزاد فرهنگي در داخل و خارج كشور 
 - ايجاد زمينه هاي مناسب براي خلاقيت هاي فرهنگي كه ضامن بقاي فرهنگي كشور است. 
 - حفظ ويژگي فرهنگي ملي، منطقه اي و محلي براي محا فظت از اصالت فرهنگي در برابر تهاجم فرهنگي 
 - فراهم كردن زمينه هاي رشد فرهنگي در ميان اقشار مختلف
اهداف اجتماعي
 - كمك به تحقيق عملي جامعه يادگيرنده
 - فراهم كردن بستر مناسب براي توسعه پايدار
بهره گيري از ظرفيت هاي اطلاع رساني كشور براي تأمين حق دانسان براي همه با استفاده از روش هاي يادگيري 
 - فراهم كردن زمينه هاي كاهش تنش در ميان خا نواده ها از طريق پذيرش داوطلبان بازمانده از راهيابي به دانشگاه هاي ديگر. 
اهداف پژوهشي 
 - ايجاد روحيه تحقيق و پژوهش در افراد از طريق ترغيب آنان به اقدام پژوهشي 
 - فراهم كردن زمينه هاي مناسب براي پژوهش در دانش عاميانه و نظام مند كردن اطلاعات مردم درباره مسائل اجتماعي و نحو حل و فصل آنها. 
 - فراهم كردن زمينه هاي مناسب براي پژوهش در محل كار و اشتغال محلي و منطقه اي و تحولات ايجاد شده در اين زمينه براي كمك به كار آفريني و خود اشتغالي محلي و منطقه اي 
 - ايجاد توانايي تجزيه و تحليل اطلاعات و استفاده از نتايج آن براي بهبود كمي و كيفي زندگي 
اهداف اقتصادي 
 - كمك به تأمين نيروي انساني ماهر جامعه 
 - كمك به بازآموزي نيروهاي شاغل براي سازگار شدن با تحولات نوين كاري و نيز جلوگيري از بيكاري
 - كمك به غني سازي سرمايه هاي انساني و بالا بردن كار آمدي و بهره وري آنها
 - ايجاد زمينه مساعد براي ورود عامل دانش و تكنولوژي به دنياي توليد با عوامل سنتي كار 
 - كمك به كاهش هزينه ها از طريق پژوهش و استفاده از اينترنت و اينترانت 
 - كمك به تغيير و بهبود الگوهاي مصرف در سطح جامعه از طريق افزايش دانش ملي
 - استفاده از آموزش الكترونيكي به عنوان يك استراتژي قوي تجاري و اقتصادي 
اهداف علمي
 - فراهم كردن زمينه هاي آموزش هاي ميان رشته اي و حركت به سوي تلفيق علوم طبيعي با علوم انساني
 - ايجاد زمينه هاي مناسب براي جذب و تحليل دانش در ميان مردم و عملياتي كردن دانش
 - ايجاد انگيزه براي ياد گيري دانش جزيي به منظور روان سازي چرخه دانش و فراهم كردن زمينه هاي مشاركت اقشار مختلف جامعه در توليد دانش
 - ابهام زدايي از علم و وارد كردن آن در متن زندگي
 - توليد اطلاعات و دانش براي تصميم گيري هاي علمي 
 - ايجاد زمينه براي استفاده مديران از دانش روز 
 - فراهم كردن زمينه مناسب براي شكستن مرزهاي دانش 

معایب اموزش الکترونیکی

1) ارتباطات اجتماعی کمتر دانش آموزان و دانش جویان در حین تحصیل است.

البته این مشکل را تا حدی می­توان با فراهم آوردن شرایطی چون اضافه کردن چند درس حضوری به برنامه مصوب آموزشی جبران نمود. علاوه بر ارائه دروس عملی و آزمایشگاهی، این دروس می­توانند به طور اختصاصی به آموزش مسائل اجتماعی و تربیتی بپردازد. این دروس در مدت زمان معین و الزاماً حضوری برگزار خواهد شد ولی با توجه به شرایط می­تواند در محیطی نزدیک به محل زندگی دانش آموز و در بازده­های زمانی مشخص (حتی خارج از سال تحصیلی رسمی و در فصل تابستان) برگزار شود. هم چنین می­توان در محله­های زندگی دانش آموزان برنامه­هایی را با توجه به نظر کارشناسان امور تربیتی پیاده کرد. البته دور از انصاف است که از فضای صمیمی ایجاد شده در استفاده از امکاناتی چون Chat، Forum، E-mail و... در ایجاد ارتباط دوستانه و صمیمی متقابل مابین فراگیران الکترونیکی به راحتی بگذریم. با این حال این انتقاد تا حدی به این شیوه آموزش وارد است.

٢) عدم برابری در دسترسی به تکنولوژی‌های مورد نیاز (اینترنت، کامپیوتر، تلفن و...) چه از لحاظ مشکلات اقتصادى خانواده ها و چه از لحاظ دور بودن از امکانات شهری

پیشنهاد: ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﺪارس ﺑﻪ راﻳﺎﻧﻪ و اﻳﺠﺎد ﺗﺴﻬﻴﻼت ﺑﺮای دﺑﻴﺮان و داﻧﺶ آﻣﻮزان ﺟﻬﺖﺧﺮﻳﺪ راﻳﺎﻧﻪ، و استفاده از کافى نت­هاى پرسرعت­تر و یا قرار دادن سرورهاى کامپیوترى در شهرستان­هاى بزرگ.

 

واحدهای ستادی و دانشگاهی

تعداد بازدید کل : 6045841
تعداد بازدید امروز: 1151
بازدید دیروز : 10978
تعداد افراد آنلاین: 40